Katten zijn van nature hele zindelijke dieren. Als ze ze buiten de bak gaan plassen of ontlasten, is dat een manier voor de kat om aan te geven dat er iets aan de hand is. Neem bij elke vorm van onzindelijkheid eerst contact op met jouw dierenarts. Als een kater kleine plasjes doet of probeert te plassen, maar er komt niks, dan kan dit zelfs een spoedgeval zijn!
Hieronder staat beschreven waar een kattenbak aan moet voldoen en hoe je urinevlekken het beste kunt schoonmaken.
Kattenbak
Zorg er allereerst voor dat de kattenbak schoon is, schep elke dag de urine en ontlasting eruit en ververs minimaal wekelijks het grit. Het reukvermogen van katten is vele malen sterker dan dat van ons en ook katten gaan liever niet op een vieze bak. Ook een klep voor de ingang kan ervoor zorgen dat vieze luchtjes blijven hangen.
Zorg dat de kattenbak groot genoeg is zodat de kat zich goed om kan draaien. De norm is dat de bak minstens 1,5 keer de lengte van de kat moet hebben (staart niet meegerekend). Indien er een deksel op zit, moet de kat hier rechtop in kunnen zitten als er grit in zit.
Katten geven de voorkeur aan een soort grit met een fijne korrel die zo min mogelijk ruikt, dus ongeparfumeerd. De ene kat geeft de voorkeur aan een dun laagje grit en de andere kat wil een dikkere laag. Het belangrijkste is om niet te gaan wisselen als je voor jouw kat het juiste soort grit hebt gevonden.
Sommige katten plassen op de ene bak en ontlasten op een andere. Zet voor 1 kat dus bij voorkeur 2 kattenbakken neer op verschillende plekken in huis. 2 kattenbakken direct naast elkaar worden nog steeds gezien als 1 grote bak. Plaats de kattenbakken niet in de buurt van voer- en waterbakjes. Heb je meerdere katten in huis, dan dienen er ook meerdere kattenbakken beschikbaar te zijn.
De norm hiervoor is 1 kattenbak voor elke aanwezige kat +1 kattenbak
extra.
Sproeien
Als een kat rechtop staat, met zijn staart omhoog en de urine recht naar achteren tegen een muur/bank/tafel plast, spreken we van sproeien. Vaak zijn het ongecastreerde katers die dit doen. Is jouw kater nog niet gecastreerd en begint hij in huis te sproeien, maak dan zo snel mogelijk een afspraak bij de dierenarts voor castratie, voordat het een gewoonte wordt en hij het zal blijven doen. Vanaf ongeveer 6 maanden leeftijd kunnen katers in huis gaan sproeien, maar sommige beginnen er al iets eerder mee.
Buitenkatten
Sommige katten kunnen onbeperkt naar buiten. Vaak hebben deze katten niet eens een bak in huis staan en doen ze al hun behoeftes buiten. Ook deze katten kunnen om verschillende oorzaken in huis plassen of ontlasten. Soms heeft dit met het territorium te maken als er bijvoorbeeld vreemde buurkatten bij ze binnen zijn geweest. Maar vaak is het ook medisch. Als het buiten bijvoorbeeld door een blaasontsteking zeer doet om te plassen, dan gaan ze naar een plek waar ze zich veilig voelen: thuis.
Oudere katten
Bij oudere katten zie je vaak dat ze vlak naast of voor de kattenbak hun behoeftes gaan doen, of bijvoorbeeld op zoek gaan naar een zacht plekje anders dan de bak. Oorzaken hiervoor kunnen te maken hebben met pijn en/of verlies van kracht in de poten. Katten met artrose kunnen de vaak hoge instap de bak in soms niet nemen. Belangrijk is dan om een bak met een hele lage instap te nemen of bijvoorbeeld gebruik te maken van een opstapje of een kleine helling. Dit kan ook bijvoorbeeld een lage afwasteil zijn of een bak voor opslag onder een bed. Als er een grove korrel of een hele dikke laag grit in de bak ligt, kan dit bij oudere katten die moeite hebben met hun evenwicht problemen geven om de juiste houding aan te nemen.
Ook problemen met de organen, zoals bijvoorbeeld nierfalen, kunnen ervoor zorgen dat ze moeite hebben met ophouden of juist met ontlasten.
Schoonmaken
Maak urineplekken schoon met groene zeep, soda of biotex en spoel na met water. Eventueel kan je de plek nabehandelen met een alcoholoplossing. Er zijn ook speciale middelen verkrijgbaar om urineplekken schoon te maken, die de enzymen in urine oplossen. Gebruik in geen geval chloor of bleek, dit kan juist aantrekkelijk zijn voor katten om weer overheen te plassen.
Zijn medische oorzaken bij onzindelijkheid uitgesloten, wacht dan niet te lang met het inschakelen van gedragstherapeutische hulp. Hoe langer je wacht, hoe groter de kans is dat het gedrag een gewoonte wordt en hoe lastiger het wordt om er weer vanaf te komen, gedragstherapie is dan de beste aanpak.