Overgewicht is en blijft een hardnekkig probleem bij onze Nederlandse huiskatten. Vaak is het onwetendheid, een verkeerd ideaalbeeld, maar soms ook het gevoel dat de kat jou als baasje leuker vindt als je hem eten geeft.
Laat ik dat laatste beeld meteen de wereld uit helpen: katten gaan je niet leuker of liever vinden als je ze eten geeft. Er is gebleken dat het mauwen en kopjes geven wat een kat doet als hij eten krijgt, niks te maken heeft met affectie, maar aangeleerd gedrag is. Veel baasjes denken dat een kat honger heeft als hij gaat zitten mauwen bij zijn voerbakje, want zeg nou zelf, de meeste voerbakjes worden 2x per dag gevuld en worden vaak meteen leeg geschrokt door onze huistijger. Helaas is dit ook weer aangeleerd gedrag, want hoe langer hij zal zitten “jengelen”, hoe sneller zijn bakje gevuld zal worden om maar van zijn zielige mauwtje af te zijn.
Overgewicht heeft vele nadelige gevolgen. Net zoals mensen gezondheidsproblemen kunnen krijgen van overgewicht, kunnen katten dat net zo goed. Denk bijvoorbeeld aan gewrichtsproblemen zoals artrose, ademhalingsproblemen door overtollig vet wat op de longen drukt, verhoogde bloeddruk en diabetes. Ook kunnen katten met overgewicht zichzelf minder tot niet meer verzorgen, waardoor een doffe vacht en pijnlijke klitten ontstaan, ook bij kortharige katten! En al deze gezondheidsproblemen brengen ook hogere kosten met zich mee! Denk aan extra dierenartsconsulten, röntgenfoto’s, bloedonderzoeken en medicijnen als pijnstillers of -in geval van diabetes- insuline die ook nog eens op gezette tijden 2x per dag geprikt moet worden!
Ons ideaalbeeld van hoe een gezonde en gelukkige kat eruit moet zien, word dan ook ernstig verstoord door de “grote rooie je-weet-wel-kater”, Garfield en niet in de minste plaats alle foto’s en filmpjes van die “gezellige dikkerds” en stuntelige zwaarlijvige katten op de sociale media.
Katten met overgewicht krijgen vaak het stempeltje “lui”, omdat ze veel slapen. Maar ze slapen zo veel omdat ze moeite hebben om in beweging te komen en vaak hebben ze bijkomende medische problemen en doet het simpelweg ook pijn om te bewegen. Slapen is dan een makkelijke houding, die het minste ongemak geeft.
Wat ook vaak onderschat word, is dat een blokje kaas voor een kat in verhouding heel veel meer calorieën ten opzichte van de dagelijkse behoefte bevat dan voor ons. Een kat weegt gemiddeld zo’n 4 á 5 kilo, een gemiddeld mens ruim 15 keer zoveel! Het is heel makkelijk om de verhouding uit het oog te verliezen tussen wat voor ons een “klein beetje” is en wat dat voor de kat is.
Natuurlijk eetpatroon
Het natuurlijke eetpatroon van de kat die buiten leeft, bestaat uit meerdere kleine hapjes gedurende de dag. Hij heeft buiten tenslotte geen voerbakje die gevuld word, maar moet jagen om te kunnen eten. En deze hapjes, zoals insecten, muizen of vogeltjes, zijn over het algemeen niet groot. De kat volgt meerdere keren per dag een bepaald patroon: jagen, eten, persoonlijke verzorging en rusten of slapen.
Een binnenkat krijgt vaak 1 tot 3x per dag wat eten in een bakje, is soms hele dagen alleen thuis en is in verreweg de meeste gevallen gecastreerd of gesteriliseerd, wat weer invloed heeft op de stofwisseling en waardoor ze sneller overgewicht ontwikkelen. Voor binnenkatten is het dus belangrijk goed in de gaten te houden hoeveel de kat per dag mag eten om zijn ideale gewicht te behouden. Een veel gehoorde fabel is dat katten zelf kunnen beoordelen hoeveel voer ze nodig hebben, dus dat de hele dag een vol bakje voer klaar hoort te staan.
Het is veel beter om gedurende de dag meerdere keren een afgepaste hoeveelheid voer aan te bieden, en het liefst nog op zo’n manier dat de kat daar moeite voor moet doen. Hiervoor zijn verschillende voedertorens, voerspelletjes of andere manieren van voedselverrijking verkrijgbaar. Let hierbij wel op dat wat voor ons vanzelfsprekend is, een kat niet altijd doorheeft. Vervang dus niet zomaar het voerbakje voor bijvoorbeeld een voertoren of een voerbal, maar zorg er ook voor dat de kat door heeft hoe hij zijn voer hier uit kan krijgen.
Veel dierenartsenpraktijken of dierenklinieken hebben een begeleidingsprogramma om baasjes te helpen hun dier met overgewicht weer op het juiste gewicht te krijgen. De mate van overgewicht word berekend door een zogenaamde Body Condition Score, of BCS (zie afbeelding hieronder). Een kat met een BCS-score van 6 weegt ongeveer 110% van zijn ideaalgewicht en bij een kat met een BCS-score van 9 ligt dit zelfs op 140%! Heeft jouw kat een BCS van 6 of hoger, dan is het raadzaam een afspraak te maken bij jouw dierenarts voor een medische check en advies over afvallen. Ga hier niet zomaar zelf mee aan de slag! Als een kat te snel afvalt, dan kan gevaarlijke leververvetting ontstaan waar de kat ernstig ziek van wordt!
Deze afbeelding is geplaatst in overeenstemming met Royal Canin dierenvoeding.